Dat de coronacrisis een zeer grote impact heeft op de maatschappij, ondervindt ook onze beroepsgroep van mediators. Zo is er een verschuiving waarneembaar in de aard en de aanleiding van het conflict en is er sprake van een significante daling van het aantal mediations in het jaar 2020. Deze daling heeft verschillende redenen. Het is voor mediators uitdagend om conform de richtlijnen van de overheid en het RIVM hun werk uit te voeren. We geven een aantal voorbeelden:
- Lang niet elke zaak leent zich voor een online-mediation (bijvoorbeeld door middel van beeldbellen). Denk hierbij bijvoorbeeld aan dusdanig complexe en/of geëscaleerde zaken, waarbij de communicatie ernstig verstoord is. Of bijvoorbeeld mediations met een tolk.
- Door de sluiting van de gerechten het afgelopen jaar is het aantal zaken/doorverwijzingen in het kader van mediation naast rechtspraak gestagneerd.
- Veel bedrijven/overheden/gemeentes/etc. zijn gesloten en werken op afstand vanuit huis, waardoor interne mediators in hun werk stagneren.
- Mediators met praktijk/kantoor aan huis mogen maximaal één klant per dag ontvangen. Een mediation is daardoor simpelweg niet mogelijk is, aangezien een mediator altijd met twee partijen of meer in een mediation zit.
- De coronacrisis zorgt daarnaast voor ander (conflict)gedrag bij de burger. Burgers stellen hun conflicten nu uit. Zie in dit verband het NRC-artikel van 19 januari 2021 (‘Tijdens de coronacrisis ontploft de scheiding pas écht’). Hierin is te lezen dat mensen door onzekerheid over baan en inkomen de knoop misschien nog niet doorhakken. Dit betekent dat er nog veel ‘uitgestelde’ conflicten op termijn zullen volgen.
Cijfers
De invloed van de coronacrisis is in het MfN-register te zien aan de aantallen ingevoerde mediations. Er is sprake van een significante daling van het aantal mediations in 2020 ten opzichte van voorgaande jaren. Op basis van cijfers uit onze interne gegevens blijkt dat het totaal aantal mediations in 2020 met ruim 35% is gedaald ten opzichte van het jaar 2019, en met ruim 40% ten opzichte van het jaar 2018.
Wij signaleren en delen informatie en deze cijfers in de overleggen met het ministerie van Justitie en Veiligheid, de Rechtspraak en de Raad voor Rechtsbijstand (o.a. in het kader van de subsidieregeling voor mediators), zodat zij weten wat er in de praktijk speelt.
Mediation, juist nu
In deze tijd is communicatie (herstel) tussen mensen belangrijker dan ooit. De crisis raakt velen hard, waardoor conflicten ontstaan of worden “uitgesteld”. Bijvoorbeeld tussen buren, werkgevers en werknemers of huurders en verhuurders. Leveranciers en hun klanten die te maken hebben met lopende contracten en financiële verplichtingen. Ook gescheiden ouders kunnen problemen krijgen over onder andere omgangsregelingen en alimentatie. Maar lang niet iedereen kent (nu) de route naar mediation en de mediator. Er is een mogelijke reden voor de daling van het aantal mediations in crisistijd. Voorlichting is daarom van belang. In dat kader ontwikkelde de MfN/het MfN-register de Covid-flyer. Daarnaast wordt het publiek voorgelicht via onze website en de in december gelanceerde video-animatie. Maar voorlichting gaat verder dan alleen het publiek. Vanuit de MfN delen we continu onze kennis met andere organisaties, waaronder verwijzers als het Juridisch Loket.