Het WODC publiceerde onlangs het rapport Scheiden zonder rechter. In dit onderzoek is gekeken naar de mogelijke voor- en nadelen van een buitengerechtelijke echtscheidingsprocedure voor paren zonder minderjarige kinderen.
De aanleiding voor het onderzoek was de terugkerende vraag of een echtscheiding in bepaalde situaties eenvoudiger, sneller en mogelijk tegen lagere kosten kan worden geregeld zonder tussenkomst van de rechter. Die vraag kreeg opnieuw aandacht naar aanleiding van het Commissiedebat Personen- en Familierecht van 3 april 2024, waarna de minister voor Rechtsbescherming toezegde onderzoek te laten doen.
MfN was aanwezig bij de studiemiddag van de Vereniging voor Familie- en Jeugdrecht, waar het rapport werd gepresenteerd en in een paneldiscussie met onder meer de KNB, vFAS en MfN werd gesproken over de toekomst van scheiden in Nederland.
Een opvallende bevinding uit het onderzoek is de brede inzet van mediators, maar liefst 54 procent, bij het opstellen van echtscheidingsconvenanten. Voor MfN onderstreept dit wat in de praktijk al zichtbaar is: steeds meer mensen kiezen ervoor hun scheiding in overleg vorm te geven, begeleid door een onafhankelijke en gekwalificeerde mediator die werkt volgens professionele beroepsregels en onder onafhankelijk tuchtrecht valt.
Juist in de fase vóór indiening van het echtscheidingsconvenant krijgt rechtsbescherming betekenis. Daar worden partijen geholpen om geïnformeerde keuzes te maken, belangen zorgvuldig af te wegen en afspraken vast te leggen die juridisch én praktisch toekomstbestendig zijn.De waarde van mediation staat daarbij niet tegenover die van rechtspraak, advocatuur of notariaat. Integendeel: de grootste winst ligt volgens MfN in samenwerking tussen disciplines. Wanneer rechters, advocaten, notarissen en mediators elkaar versterken, ontstaat een stelsel waarin mensen niet alleen juridisch goed worden geholpen, maar ook professioneel worden begeleid bij het vinden van duurzame oplossingen.
Het WODC-rapport Scheiden zonder rechter is gepubliceerd op 13 mei 2026 en beschikbaar via de website van het WODC.